Onder mentorschap behoudt u als betrokkene uw fundamentele persoonlijke rechten. Een mentor neemt beslissingen over uw zorg en welzijn, maar is wettelijk verplicht om u zoveel mogelijk bij die beslissingen te betrekken en uw zelfstandigheid te bevorderen. Uw waardigheid en eigen stem blijven daarmee centraal staan. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over mentorschap en uw rechten, zodat u precies weet waar u aan toe bent. Heeft u vragen na het lezen? Neem gerust contact op en wij helpen u verder.

Welke rechten blijven behouden onder mentorschap?

Onder mentorschap blijft u handelingsbekwaam op persoonlijk vlak en behoudt u het recht om gehoord te worden bij alle beslissingen die uw zorg en welzijn betreffen. De mentor neemt beslissingen namens u, maar is wettelijk verplicht om u zoveel mogelijk zelf te laten beslissen en uw mening serieus te nemen. U verliest geen burgerrechten.

Concreet betekent dit dat u onder mentorschap onder andere het recht behoudt om:

• Uw mening te geven over uw eigen zorg, behandeling en begeleiding
• Informatie te ontvangen over beslissingen die de mentor neemt
• Contact te onderhouden met familie, vrienden en anderen
• Bezwaar te maken bij de rechter als u het niet eens bent met de mentor
• Een andere mentor te verzoeken als de samenwerking niet goed verloopt

De kern van mentorschap is bescherming, niet beperking. Een goede mentor staat naast u, niet boven u. De wet schrijft uitdrukkelijk voor dat de mentor uw zelfstandig optreden moet bevorderen. Uw eigen regie en waardigheid blijven daarmee zoveel mogelijk intact, ook als u tijdelijk niet in staat bent om alle beslissingen zelfstandig te nemen.

Wat mag een mentor wel en niet beslissen?

Een mentor mag uitsluitend beslissingen nemen over persoonlijke, niet-financiële aangelegenheden. Dit omvat keuzes rond uw verzorging, verpleging, medische behandeling en begeleiding. Over geldzaken heeft de mentor geen zeggenschap: dat is het terrein van een bewindvoerder, een aparte wettelijke maatregel.

Wat valt wel binnen de bevoegdheid van de mentor?

De mentor vertegenwoordigt u bij gesprekken met zorgverleners, behandelaars en instellingen. Denk aan het geven of weigeren van toestemming voor een medische behandeling, het kiezen van een zorginstelling of het maken van afspraken over uw dagelijkse begeleiding. De mentor treedt op als uw stem wanneer u dat zelf niet kunt.

Wat valt buiten de bevoegdheid van de mentor?

Financiële beslissingen, zoals het beheren van uw bankrekening, het betalen van rekeningen of het afsluiten van contracten, vallen buiten het takenpakket van de mentor. Daarvoor is een bewindvoerder nodig. Soms heeft iemand zowel een mentor als een bewindvoerder, bijvoorbeeld bij dementie waarbij zowel zorgbeslissingen als geldzaken ondersteuning vereisen. Bij Budget Solutions bieden we beide vormen van begeleiding aan, wat een volledig ontzorgende aanpak mogelijk maakt.

Hoe wordt een mentor aangesteld in Nederland?

Een mentor wordt aangesteld door de kantonrechter, na een verzoekschrift dat door uzelf, een familielid, de officier van justitie of een zorginstelling kan worden ingediend. De rechter beoordeelt of mentorschap noodzakelijk is en wie de meest geschikte persoon is om als mentor op te treden.

De procedure verloopt als volgt:

1. Verzoekschrift indienen: Het verzoek wordt schriftelijk ingediend bij de rechtbank in het arrondissement waar de betrokkene woont.
2. Beoordeling door de rechter: De kantonrechter bekijkt of er sprake is van een situatie waarin iemand zijn belangen op het gebied van zorg en welzijn niet zelfstandig kan behartigen.
3. Zitting: In veel gevallen vindt er een zitting plaats waarbij de betrokkene de gelegenheid krijgt zijn of haar mening te geven.
4. Benoeming: Als de rechter mentorschap instelt, wordt een mentor benoemd. Dit kan een familielid zijn of een professionele mentor, zoals wij bij Budget Solutions aanbieden.

Na de benoeming houdt de rechtbank toezicht op het mentorschap. De mentor is verplicht om periodiek verslag te doen van zijn werkzaamheden, zodat u er zeker van kunt zijn dat alles in uw belang gebeurt.

Wat kunt u doen als u het niet eens bent met uw mentor?

Als u het niet eens bent met een beslissing van uw mentor, kunt u dit formeel aanvechten bij de kantonrechter. U heeft het wettelijke recht om bezwaar te maken en de rechter te vragen de mentor te ontslaan of een andere mentor te benoemen. U staat er daarbij niet alleen voor.

In de praktijk zijn er meerdere stappen die u kunt zetten:

• Bespreek het direct: De eerste stap is altijd een open gesprek met uw mentor. Een goede mentor luistert naar uw bezwaren en zoekt samen met u naar een oplossing.
• Schakel een vertrouwenspersoon in: U kunt een familielid, vriend of cliëntondersteuner vragen om u te helpen uw standpunt duidelijk te maken.
• Dien een klacht in: Als de mentor via een organisatie werkt, kunt u een klacht indienen via de interne klachtenprocedure van die organisatie.
• Stap naar de rechter: Komt u er niet uit, dan kunt u de kantonrechter verzoeken de mentor te vervangen of het mentorschap te beëindigen.

Het is belangrijk om te weten dat uw bezwaar altijd serieus wordt genomen. De wet is juist bedoeld om uw belangen te beschermen, niet om u monddood te maken.

Wanneer eindigt een mentorschap?

Een mentorschap eindigt wanneer de reden voor de maatregel niet meer bestaat, wanneer de betrokkene overlijdt, of wanneer de rechter op verzoek het mentorschap opheft. Mentorschap is geen permanente situatie: de wet gaat ervan uit dat de maatregel zo kort mogelijk duurt.

Specifieke situaties waarin mentorschap eindigt zijn:

• Herstel van de betrokkene: Als iemand door behandeling of herstel weer in staat is zelfstandig beslissingen te nemen, kan de rechter het mentorschap opheffen.
• Verzoek tot opheffing: Uzelf, uw mentor, een familielid of de officier van justitie kan de kantonrechter verzoeken het mentorschap te beëindigen.
• Overlijden: Het mentorschap eindigt automatisch bij het overlijden van de betrokkene.
• Periodieke toetsing: De rechter beoordeelt regelmatig of het mentorschap nog nodig is en of de situatie van de betrokkene is veranderd.

Mentorschap is dus altijd tijdelijk van aard, ook als de situatie langdurig is. Het doel blijft altijd om toe te werken naar zoveel mogelijk zelfstandigheid. Wilt u meer weten over uw rechten of de mogelijkheden van mentorschap voor uzelf of een naaste? Neem contact op met Budget Solutions voor een vrijblijvend gesprek. Wij staan graag naast u.