Mentorschap aanvragen bij de rechter doe je door een verzoekschrift in te dienen bij de kantonrechter in jouw regio. Dit kan door de betrokkene zelf, een familielid of een andere betrokken partij. De rechter beoordeelt vervolgens of de maatregel noodzakelijk is en wijst een geschikte mentor aan. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over de procedure, zodat je precies weet waar je aan toe bent. Heb je vragen over jouw situatie? Neem gerust contact met ons op en we denken graag met je mee.

Wie kan een verzoek tot mentorschap indienen?

Een verzoek tot mentorschap kan worden ingediend door de betrokkene zelf, een familielid tot de vierde graad, de echtgenoot of geregistreerde partner, de voogd, of een instelling die verantwoordelijk is voor de zorg van de betrokkene. In bepaalde gevallen kan ook het Openbaar Ministerie een verzoek indienen.

Het is belangrijk om te weten dat de betrokkene altijd zelf het initiatief kan nemen. Dit is juist een kracht, geen zwakte. Wie merkt dat hij of zij moeite heeft om zelfstandig beslissingen te nemen over zorg en welzijn, kan proactief stappen ondernemen. Familieleden of zorgverleners treden vaak op als verzoeker wanneer de betrokkene dat zelf niet meer kan overzien. De kantonrechter bepaalt uiteindelijk wie het meest geschikt is als mentor en of de maatregel daadwerkelijk noodzakelijk is.

Wanneer wijst de rechter een mentor toe?

De rechter wijst een mentor toe wanneer iemand door zijn lichamelijke of geestelijke toestand tijdelijk of blijvend niet in staat is om zijn belangen op het gebied van verzorging, verpleging, behandeling of begeleiding zelf behoorlijk waar te nemen. Denk aan situaties zoals dementie, een verstandelijke beperking, een psychische aandoening of ernstige ziekte.

De rechter kijkt altijd of mentorschap de meest passende en minst ingrijpende maatregel is. Mentorschap gaat uitsluitend over persoonlijke beslissingen, zoals keuzes rondom zorg en medische behandeling. Het is geen automatisme: de rechter weegt zorgvuldig af of de betrokkene echt bescherming nodig heeft en of een lichtere vorm van ondersteuning niet volstaat. Pas als dat niet het geval is, wordt de maatregel ingesteld.

Hoe verloopt de aanvraagprocedure stap voor stap?

De aanvraagprocedure voor mentorschap verloopt via de kantonrechter en bestaat uit een aantal duidelijke stappen. Wie de procedure kent, merkt dat het toegankelijker is dan het op het eerste gezicht lijkt.

1. Verzoekschrift opstellen: De verzoeker stelt een verzoekschrift op en dient dit in bij de kantonrechter van de rechtbank in de regio waar de betrokkene woont. In dit verzoekschrift wordt uitgelegd waarom mentorschap noodzakelijk is en wie als mentor wordt voorgesteld.
2. Bijlagen aanleveren: Bij het verzoekschrift worden relevante documenten gevoegd, zoals een medische verklaring of een verklaring van een zorginstelling die de situatie onderbouwt.
3. Oproep voor de zitting: De rechtbank plant een zitting en roept de betrokkene, de verzoeker en eventuele andere belanghebbenden op. De betrokkene wordt altijd gehoord, tenzij dit medisch gezien niet mogelijk is.
4. Zitting bij de kantonrechter: Tijdens de zitting legt de rechter uit wat mentorschap inhoudt en stelt vragen over de situatie. De betrokkene heeft het recht om zijn of haar mening te geven.
5. Uitspraak: Na de zitting doet de rechter uitspraak. Als het verzoek wordt toegewezen, wordt de mentor officieel benoemd en ingeschreven in het Centraal Curatele- en Bewindregister.

Bij mentorschap via Budget Solutions helpen we je door dit proces heen, van het opstellen van het verzoekschrift tot en met de eerste stappen na de uitspraak.

Wat zijn de kosten van mentorschap aanvragen?

De kosten voor het aanvragen van mentorschap bestaan uit griffierechten voor de rechtbankprocedure en de lopende vergoeding voor de mentor. De hoogte van de mentorvergoeding is landelijk vastgesteld door de rechtbank en is voor iedereen gelijk, ongeacht welke mentor wordt aangesteld.

Veel mensen zijn verrast om te horen dat de kosten voor mentorschap in veel gevallen (gedeeltelijk) vergoed worden. Gemeenten bieden hiervoor bijzondere bijstand aan mensen die de kosten niet zelf kunnen dragen. Tijdens een intakegesprek bekijken we samen of je hiervoor in aanmerking komt en helpen we je bij de aanvraag. Zo hoeven de kosten geen drempel te vormen voor de bescherming die je nodig hebt.

Wat is het verschil tussen mentorschap en bewindvoering?

Het kernverschil tussen mentorschap en bewindvoering is het terrein waarop ze van toepassing zijn. Mentorschap gaat over persoonlijke beslissingen op het gebied van zorg, gezondheid en welzijn. Bewindvoering gaat over financieel beheer: het beheren van inkomsten, uitgaven en vermogen. Het zijn twee aparte wettelijke maatregelen met elk hun eigen bevoegdheden.

In de praktijk gaan de twee regelingen soms hand in hand. Iemand met dementie kan bijvoorbeeld zowel moeite hebben met beslissingen over zorg als met het bijhouden van de financiën. In dat geval kunnen mentorschap en bewindvoering tegelijkertijd worden ingesteld. Wij bieden beide diensten aan, wat betekent dat we een volledig geïntegreerde begeleiding kunnen bieden zonder dat je meerdere partijen hoeft te betrekken. De mentor en de bewindvoerder werken dan nauw samen in het belang van de cliënt.

Een derde maatregel die soms verward wordt met mentorschap is curatele. Curatele is een veel verdergaande maatregel waarbij iemand zowel op persoonlijk als financieel vlak handelingsonbekwaam wordt verklaard. Mentorschap en bewindvoering zijn minder ingrijpend en worden dan ook vaker toegepast.

Wat gebeurt er na de uitspraak van de rechter?

Na de uitspraak van de rechter wordt de mentor officieel benoemd en start het mentorschap. De mentor neemt vanaf dat moment de vertegenwoordiging op persoonlijk vlak over en vertegenwoordigt de betrokkene bij zorgverleners, behandelaars en instellingen. Tegelijkertijd blijft de betrokkene zoveel mogelijk zelf betrokken bij beslissingen over zijn of haar leven.

Een goede mentor staat naast de cliënt, niet erboven. De plicht van de mentor is om de betrokkene zo veel mogelijk zelf te laten beslissen en zelfstandig optreden te bevorderen. Eigen regie en waardigheid blijven daarmee zoveel mogelijk behouden. De mentor legt periodiek verantwoording af aan de rechtbank via een verslag, zodat de rechtbank kan controleren of het mentorschap nog steeds in het belang van de betrokkene wordt uitgevoerd. Dit geeft zowel de cliënt als zijn of haar omgeving de zekerheid dat alles op een verantwoorde manier verloopt.

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen over de procedure of wil je weten wat mentorschap voor jouw situatie kan betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We staan graag voor je klaar.