Als iemand door ziekte, een verstandelijke beperking of een andere persoonlijke situatie niet langer zelfstandig kan beslissen over zijn of haar zorg en welzijn, kan een mentor dringend noodzakelijk zijn. Mentorschap is een wettelijke beschermingsmaatregel waarbij de rechter een vertrouwenspersoon aanwijst die beslissingen neemt op het gebied van verzorging, behandeling en begeleiding. Heb je vragen over wat dit in de praktijk betekent? Neem gerust contact op met ons. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over mentorschap, van aanvraag tot kosten.

Wanneer is mentorschap dringend noodzakelijk?

Mentorschap is dringend noodzakelijk wanneer iemand door zijn of haar geestelijke of lichamelijke toestand niet meer in staat is om weloverwogen beslissingen te nemen over persoonlijke zaken zoals zorg, behandeling of begeleiding. Dit geldt voor situaties waarbij het uitblijven van een beslissing directe schade kan veroorzaken voor de betrokkene.

Denk hierbij aan mensen met dementie die niet meer kunnen instemmen met een opname in een zorginstelling, mensen met een ernstige psychische aandoening die acute hulp nodig hebben maar die hulp weigeren, of mensen met een verstandelijke beperking die kwetsbaar zijn voor misbruik of verwaarlozing. Ook bij een plotselinge verslechtering van de gezondheid, waarbij iemand niet eerder een vertegenwoordiger heeft aangewezen, kan de situatie dringend worden. In al deze gevallen biedt mentorschap de juridische basis om namens de betrokkene op te treden en de juiste zorg te waarborgen.

Wie kan een mentor aanvragen bij de rechter?

Een verzoek tot mentorschap kan worden ingediend door de betrokkene zelf, zijn of haar partner, een familielid, de instelling die zorg verleent, of het openbaar ministerie. De kantonrechter beoordeelt vervolgens of mentorschap noodzakelijk en passend is.

In de meeste gevallen dienen naaste familieleden het verzoek in, maar ook zorgverleners of instellingen zoals een ziekenhuis of woonzorgcentrum kunnen de stap zetten als zij zien dat iemand niet meer adequaat vertegenwoordigd wordt. Het is ook mogelijk dat iemand zelf, zolang hij of zij daartoe nog in staat is, preventief een mentor aanvraagt voor de toekomst. Bij Budget Solutions begeleiden wij mensen en hun naasten in dit proces, van het begrijpen van de procedure tot het indienen van het verzoek bij de rechtbank.

Hoe snel kan een mentor worden benoemd?

In spoedeisende gevallen kan de kantonrechter een voorlopige mentor benoemen, soms al binnen enkele dagen na het indienen van het verzoek. Bij een reguliere aanvraag duurt de procedure doorgaans enkele weken tot een paar maanden, afhankelijk van de rechtbank en de complexiteit van de situatie.

Voor een spoedbenoeming moet er sprake zijn van een acute situatie waarbij onmiddellijk ingrijpen noodzakelijk is. De rechter kan dan een voorlopige maatregel treffen in afwachting van de definitieve uitspraak. Bij een reguliere procedure wordt er eerst een zitting gepland waarbij de betrokkene, de aanvrager en eventueel de voorgestelde mentor worden gehoord. Het is verstandig om het verzoek zo volledig en goed onderbouwd mogelijk in te dienen, zodat de rechter snel een weloverwogen beslissing kan nemen.

Wat doet een mentor precies voor iemand?

Een mentor vertegenwoordigt de betrokkene in alle persoonlijke aangelegenheden op het gebied van verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding. De mentor neemt beslissingen die normaal gesproken door de persoon zelf worden genomen, maar doet dit zoveel mogelijk in overleg met en in het belang van de betrokkene.

Concreet betekent dit dat de mentor aanwezig is bij gesprekken met zorgverleners, instemt met of bezwaar maakt tegen medische behandelingen, en ervoor zorgt dat de wensen en belangen van de betrokkene centraal staan. Een belangrijk uitgangspunt van mentorschap is dat de mentor de zelfstandigheid van de betrokkene zoveel mogelijk stimuleert. De eigen regie en waardigheid blijven daarmee zoveel mogelijk behouden. Bij mentorschap via Budget Solutions staat de menselijke benadering centraal: wij staan naast de cliënt, niet tegenover hem of haar. De mentor legt ook verantwoording af aan de rechtbank en houdt verslag bij van de voortgang, zodat er altijd toezicht is op het handelen in het belang van de betrokkene.

Wat is het verschil tussen mentorschap en bewindvoering?

Mentorschap gaat over persoonlijke beslissingen op het gebied van zorg en welzijn, terwijl bewindvoering gaat over het beheer van financiën en vermogen. Dit zijn twee aparte wettelijke maatregelen die elk een ander leefdomein beschermen.

Bij mentorschap treedt de mentor op als vertegenwoordiger bij zorgbeslissingen: denk aan het kiezen van een behandeling, instemmen met een opname of het regelen van dagelijkse begeleiding. Bewindvoering richt zich daarentegen op het beheren van bankrekeningen, betalen van vaste lasten en het beschermen van het vermogen van de betrokkene. Soms zijn beide maatregelen tegelijkertijd nodig, bijvoorbeeld wanneer iemand door dementie zowel hulp nodig heeft bij zorggerelateerde keuzes als bij het regelen van geld. Budget Solutions biedt beide diensten aan, wat een geïntegreerde en volledig ontzorgende begeleiding mogelijk maakt voor mensen die op meerdere vlakken ondersteuning nodig hebben.

Wie betaalt de kosten van een professionele mentor?

De kosten voor een professionele mentor zijn landelijk vastgesteld door de rechtbank en gelden voor alle gecertificeerde mentoren in Nederland. De betrokkene betaalt deze kosten in principe zelf, maar wie onvoldoende inkomen of vermogen heeft, kan in aanmerking komen voor bijzondere bijstand via de gemeente.

De bijzondere bijstand is een gemeentelijke regeling die bedoeld is om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij noodzakelijke kosten die zij niet zelf kunnen dragen. In veel gevallen worden de kosten van mentorschap hiermee (gedeeltelijk) vergoed. Tijdens een intakegesprek bekijken wij samen met de cliënt of en hoe deze bijstand aangevraagd kan worden, zodat financiële drempels geen belemmering vormen voor de benodigde bescherming. Het is dus zeker de moeite waard om dit te laten onderzoeken, ook als de financiële situatie krap is.

Heeft iemand in jouw omgeving dringend een mentor nodig, of wil je meer weten over hoe mentorschap in de praktijk werkt? Neem contact op met Budget Solutions voor een vrijblijvend gesprek. Wij helpen je graag verder en zorgen ervoor dat de juiste stappen snel en zorgvuldig worden gezet.