Een bewindvoerder wordt aangesteld door de kantonrechter, die beoordeelt of iemand (tijdelijk) ondersteuning nodig heeft bij het beheer van financiën. Dit kan gebeuren op verzoek van de persoon zelf, familie, zorginstanties of andere betrokkenen. De procedure begint met een verzoekschrift bij de rechtbank, waarna de rechter bepaalt of bewindvoering noodzakelijk is en wie als bewindvoerder wordt benoemd.

Wat is bewindvoering en wanneer wordt een bewindvoerder aangesteld?

Bewindvoering is een juridische maatregel waarbij een bewindvoerder het beheer van iemands financiën overneemt. Dit gebeurt wanneer iemand (tijdelijk) niet in staat is om zelfstandig zijn geldzaken te regelen, bijvoorbeeld door schuldenproblematiek, ziekte of mentale beperkingen.

Er zijn twee verschillende routes naar bewindvoering. Je kunt er zelf voor kiezen om een bewindvoerder in te schakelen wanneer je merkt dat je het financiële overzicht kwijtraakt of preventief grip wilt krijgen op je geldzaken. Dit is vrijwillige bewindvoering: je vraagt zelf de onderbewindstelling aan bij de kantonrechter omdat je rust en zekerheid wilt, niet omdat je moet.

Daarnaast kan bewindvoering ook wettelijk verplicht worden gesteld. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij problematische schulden die niet zelfstandig opgelost kunnen worden, of wanneer iemand door een psychische of lichamelijke toestand niet meer in staat is om verantwoorde financiële beslissingen te nemen. In beide gevallen speelt de kantonrechter een cruciale rol bij de beslissing over de noodzaak en vormgeving van de bewindvoering.

Wie kan een bewindvoerder aanstellen en hoe start de procedure?

Verschillende partijen kunnen een verzoek tot bewindvoering indienen bij de kantonrechter. De betrokkene kan zelf het initiatief nemen, maar ook familieleden, zorginstanties, schuldhulpverleningsorganisaties of andere betrokken partijen kunnen een aanvraag starten.

De procedure begint met het indienen van een verzoekschrift bij de rechtbank. Dit verzoek moet duidelijk maken waarom bewindvoering noodzakelijk is en welke omstandigheden daartoe hebben geleid. Bij het verzoekschrift moeten verschillende documenten worden gevoegd, zoals medische rapporten (indien van toepassing), een overzicht van de financiële situatie en eventueel een voorstel voor een geschikte bewindvoerder.

Na ontvangst van het verzoek plant de rechtbank een zitting waarbij alle betrokkenen worden gehoord. De persoon voor wie bewindvoering wordt aangevraagd, heeft altijd het recht om zijn of haar standpunt toe te lichten. De rechter beoordeelt vervolgens of bewindvoering inderdaad noodzakelijk is en welke vorm het meest geschikt is voor de specifieke situatie.

Welke criteria gebruikt de rechter bij het kiezen van een bewindvoerder?

De kantonrechter kiest een bewindvoerder op basis van verschillende factoren, waarbij het belang van de betrokkene centraal staat. Geschiktheid en deskundigheid zijn de belangrijkste criteria, evenals de relatie tussen bewindvoerder en cliënt.

Professionele bewindvoerders moeten geregistreerd staan bij de Raad voor Rechtsbijstand en voldoen aan strenge kwalificatie-eisen. Zij hebben een specifieke opleiding gevolgd en ervaring opgebouwd in financieel beheer, administratie en de begeleiding van kwetsbare mensen. Particuliere bewindvoerders, zoals familieleden, hoeven niet geregistreerd te zijn, maar moeten wel aantonen dat zij geschikt zijn voor de taak.

Bij de keuze weegt de rechter factoren mee zoals de complexiteit van de financiële situatie, de persoonlijke voorkeur van de betrokkene en eventuele belangenconflicten. Professionele bewindvoerders worden vaak gekozen bij complexe schuldsituaties of wanneer neutrale begeleiding gewenst is. Particuliere bewindvoerders komen eerder in aanmerking bij eenvoudigere situaties waarbij een vertrouwensrelatie al bestaat.

Hoe lang duurt de aanstellingsprocedure en wat gebeurt er daarna?

De aanstellingsprocedure duurt meestal tussen de 6 en 12 weken vanaf het moment dat het verzoek is ingediend. Deze periode kan variëren, afhankelijk van de complexiteit van de situatie en de werkdruk bij de rechtbank.

Na de uitspraak van de rechter wordt de bewindvoerder officieel benoemd en krijgt hij of zij de bevoegdheid om het financieel beheer over te nemen. De eerste stappen bestaan uit het in kaart brengen van alle inkomsten, uitgaven, bezittingen en schulden. Vervolgens wordt een beheersplan opgesteld waarin wordt vastgelegd hoe de financiën worden beheerd.

De bewindvoerder krijgt uitgebreide bevoegdheden, zoals het beheren van bankrekeningen, het afsluiten van contracten en het regelen van betalingen. Tegelijkertijd blijft de persoon onder bewind volledig handelingsbekwaam en behoudt hij of zij alle andere rechten. De bewindvoerder moet regelmatig verantwoording afleggen aan de rechtbank over het gevoerde beheer.

Heb je vragen over bewindvoering of wil je weten hoe wij je kunnen ondersteunen? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek over jouw specifieke situatie.