Gesplitst scherm toont individuele versus familie financiële planning met documenten, weegschaal en professionele verlichting

Gepubliseerd op : 1 januari 2026

Categorie : Visie op bewindvoering, mentorschap en curatele

Geschreven door : Ger Mies

Wat is het verschil tussen zelf bewindvoering aanvragen en aanvraag door familie?

Bij bewindvoering kun je zelf een aanvraag indienen of kan familie dit voor jou doen. Het belangrijkste verschil ligt in de procedure en de bewijslast: bij een eigen aanvraag bepaal je zelf dat je ondersteuning wilt, terwijl familie moet aantonen dat bewindvoering noodzakelijk is. Beide routes leiden tot professionele financiële begeleiding, maar de rechtbank beoordeelt ze verschillend.

Wat is het verschil tussen een eigen aanvraag en een aanvraag door familie voor bewindvoering?

Het fundamentele verschil ligt in wie het initiatief neemt en welke juridische grondslag geldt. Bij een eigen aanvraag vraag je zelf om onderbewindstelling omdat je kiest voor professionele ondersteuning bij je geldzaken. Dit is een vrijwillige keuze die je maakt voor meer rust en overzicht.

Wanneer familie een aanvraag indient, gebeurt dit meestal omdat zij bezorgd zijn over jouw financiële situatie. De rechtbank moet dan beoordelen of bewindvoering werkelijk nodig is om je te beschermen tegen financiële schade. Familie moet aantonen dat je niet in staat bent om je financiën zelfstandig te beheren.

De praktische gevolgen zijn hetzelfde: een bewindvoerder neemt het beheer van je financiën over. Het verschil zit vooral in de procedure en in hoe de rechtbank de aanvraag beoordeelt. Bij een eigen verzoek staat jouw wens centraal, bij een aanvraag door derden moet de noodzaak worden bewezen.

Wanneer kun je zelf bewindvoering aanvragen en wat zijn de voorwaarden?

Je kunt altijd zelf bewindvoering aanvragen als je handelingsbekwaam bent en bewust kiest voor professionele financiële ondersteuning. Er zijn geen strikte voorwaarden: je hoeft niet te wachten tot er ernstige problemen ontstaan.

Veel mensen kiezen zelf voor bewindvoering wanneer zij:

  • merken dat ze het overzicht over hun financiën kwijtraken
  • stress ervaren door administratie en betalingen
  • preventief willen voorkomen dat kleine problemen groot worden
  • door omstandigheden tijdelijk geen tijd hebben voor geldzaken
  • zekerheid willen dat alle vaste lasten op tijd worden betaald

De rechtbank beoordeelt bij een eigen aanvraag vooral of je begrijpt wat bewindvoering inhoudt en of je deze keuze bewust maakt. Je moet kunnen uitleggen waarom je deze ondersteuning wilt. De drempel is laag, omdat je zelf het initiatief neemt voor een oplossing.

Wie kan namens een ander bewindvoering aanvragen en welke procedure geldt dan?

Verschillende personen kunnen namens een ander bewindvoering aanvragen: familieleden, zorgverleners, schuldhulpverleners of andere betrokkenen die bezorgd zijn over iemands financiële situatie. Ook instanties zoals gemeenten kunnen een verzoek indienen.

Voor een aanvraag door derden zijn specifieke documenten nodig:

  • een gedetailleerde motivatie waarom bewindvoering noodzakelijk is
  • bewijs van de financiële problematiek (schuldenlijsten, incassobrieven)
  • medische rapportage bij gezondheidsproblemen
  • een verklaring van de relatie tot de betrokkene

De procedure duurt meestal langer, omdat de rechtbank uitgebreid onderzoek doet. Er wordt vaak een rapport opgevraagd bij de Raad voor de Kinderbescherming. De betrokkene krijgt de kans om bezwaar te maken tegen de aanvraag. De rechtbank moet ervan overtuigd raken dat bewindvoering echt nodig is voor bescherming.

Hoe beoordeelt de rechtbank verschillende soorten aanvragen voor bewindvoering?

De rechtbank hanteert verschillende criteria, afhankelijk van wie de aanvraag indient. Bij een eigen verzoek staat jouw bewuste keuze centraal en is de bewijslast laag. Bij aanvragen door derden moet de noodzaak zwaarder worden onderbouwd.

Voor eigen aanvragen beoordeelt de rechtbank:

  • of je begrijpt wat bewindvoering betekent
  • of je de keuze vrijwillig en bewust maakt
  • of er een redelijke aanleiding is voor ondersteuning

Bij aanvragen door familie of instanties kijkt de rechtbank naar:

  • concrete bewijzen van financiële problemen
  • of je werkelijk niet in staat bent zelf te handelen
  • of bewindvoering proportioneel is als maatregel
  • medische rapporten over je geestelijke of lichamelijke toestand

Medische rapporten spelen vooral een rol bij aanvragen door derden, wanneer er sprake is van dementie, psychische problemen of andere aandoeningen die het financieel handelen bemoeilijken. Bij eigen aanvragen zijn medische gegevens meestal niet nodig.

Of je nu zelf kiest voor bewindvoering of dat familie deze stap zet: beide routes kunnen leiden tot de financiële rust en stabiliteit die je nodig hebt. Wij begeleiden mensen in beide situaties met dezelfde zorg en aandacht. Heb je vragen over jouw specifieke situatie? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als ik zelf bewindvoering aanvraag maar later van gedachten verander?

Bij een eigen aanvraag kun je altijd verzoeken om opheffing van de bewindvoering, omdat je zelf het initiatief hebt genomen. De rechtbank beoordeelt dan of je weer zelfstandig je financiën kunt beheren en of de omstandigheden zijn veranderd.

Hoe lang duurt het voordat een aanvraag voor bewindvoering wordt behandeld door de rechtbank?

Een eigen aanvraag wordt meestal binnen 6-8 weken behandeld, omdat de procedure eenvoudiger is. Aanvragen door familie of derden duren vaak 3-6 maanden langer vanwege het uitgebreide onderzoek en mogelijke bezwaarperiodes.

Wat zijn de kosten van bewindvoering en wie betaalt deze bij verschillende soorten aanvragen?

De kosten van bewindvoering worden altijd betaald uit het vermogen van de persoon onder bewind, ongeacht wie de aanvraag heeft ingediend. Bij onvoldoende vermogen kan een beroep worden gedaan op de gemeente voor financiering.

Waarom zou familie een aanvraag indienen als de persoon zelf geen bewindvoering wil?

Familie dient meestal een aanvraag in bij ernstige financiële problemen zoals schulden, uithuiszettingen of misbruik door derden, wanneer zij zien dat iemand zichzelf niet meer kan beschermen tegen financiële schade.

Neem contact op

Aanmelden

Je hebt hiermee de eerste stap gezet! Je bent op de goede weg” & “Vul onderstaande gegevens in en we nemen zo spoedig mogelijk contact met je op voor een vrijblijvend intake gesprek”

Aanmelden
Is er sprake van schulden?
Waar wil je je voor aanmelden?
Wat is jouw huidige vorm van inkomsten?
Mijn contact voorkeur is?