Voor een mentorschapsaanvraag heb je in ieder geval een geldig identiteitsbewijs, medische of sociale documentatie die de noodzaak aantoont, en een ingevuld verzoekschrift voor de rechtbank nodig. De exacte documenten hangen af van wie de aanvraag indient en wat de reden voor het mentorschap is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de procedure, kosten en voorwaarden. Heb je alvast een vraag? neem dan gerust contact op met ons team.

Welke documenten heb je nodig bij een mentorschapsaanvraag?

Bij een mentorschapsaanvraag heb je minimaal een geldig identiteitsbewijs van de betrokkene nodig, een ingevuld verzoekschrift voor de kantonrechter, en ondersteunende documentatie die aantoont waarom mentorschap noodzakelijk is. Denk daarbij aan een medische verklaring van een arts of specialist, of een rapport van een zorginstelling of begeleider.

De rechtbank wil begrijpen waarom iemand niet langer zelfstandig beslissingen kan nemen over zijn of haar zorg en welzijn. Hoe duidelijker en vollediger de documentatie, hoe soepeler de procedure verloopt. Hieronder vind je een overzicht van wat je doorgaans nodig hebt:

• Een geldig identiteitsbewijs van de betrokkene (en van de verzoeker als dat iemand anders is)
• Een ingevuld verzoekschrift mentorschap (verkrijgbaar bij de rechtbank of via een begeleider)
• Een medische verklaring of verklaring van een zorgprofessional over de situatie
• Eventueel een verklaring van de instelling of zorgverlener die betrokken is
• Contactgegevens van de voorgestelde mentor

Als je zelf de stap zet om mentorschap aan te vragen, helpen wij je bij het verzamelen en opstellen van de benodigde stukken. Zo weet je zeker dat het verzoekschrift compleet en correct is ingediend.

Wie kan een verzoek tot mentorschap indienen?

Een verzoek tot mentorschap kan worden ingediend door de betrokkene zelf, een familielid, de partner, een zorginstelling of de officier van justitie. De betrokkene hoeft dus niet zelf het initiatief te nemen. In de praktijk zijn het vaak familieleden of zorginstellingen die het verzoek indienen wanneer iemand dat zelf niet meer kan overzien.

De wet geeft een duidelijke kring van personen die bevoegd zijn om een verzoek in te dienen bij de kantonrechter:

• De betrokkene zelf
• De echtgenoot, geregistreerd partner of andere levensgezel
• Bloedverwanten tot en met de vierde graad (ouders, kinderen, broers, zussen, grootouders, neven en nichten)
• De voogd of curator van de betrokkene
• De instelling die de betrokkene verzorgt of begeleidt
• De officier van justitie

Het is belangrijk om te weten dat het indienen van een verzoek geen veroordeling is. Het is een beschermingsmaatregel die erop gericht is iemand te ondersteunen bij persoonlijke beslissingen over zorg en welzijn, niet om iemands vrijheid in te perken.

Hoe verloopt de procedure bij de rechtbank?

De procedure voor mentorschap start met het indienen van een verzoekschrift bij de kantonrechter. Daarna volgt een zitting waarbij de rechter de situatie beoordeelt. Als de rechter het verzoek toewijst, wordt de mentor officieel benoemd en begint het mentorschap direct. De gehele procedure duurt gemiddeld enkele weken tot een paar maanden.

Concreet ziet de procedure er als volgt uit:

1. Verzoekschrift indienen: Het verzoekschrift wordt ingediend bij de rechtbank in het arrondissement waar de betrokkene woont, samen met alle benodigde documenten.
2. Oproeping voor de zitting: De betrokkene en eventuele andere betrokkenen worden opgeroepen voor een mondelinge behandeling bij de kantonrechter.
3. Zitting: De rechter spreekt met de betrokkene en beoordeelt of mentorschap inderdaad noodzakelijk en passend is.
4. Uitspraak: De rechter doet uitspraak. Als het verzoek wordt toegewezen, wordt de mentor benoemd in een officiële beschikking.
5. Start mentorschap: De mentor kan direct aan de slag en vertegenwoordigt de betrokkene in alle zorggerelateerde beslissingen.

De rechtbank controleert het mentorschap ook na de benoeming. De mentor is verplicht om regelmatig verslag uit te brengen over de voortgang, zodat de belangen van de betrokkene altijd goed worden bewaakt.

Wat is het verschil tussen mentorschap en bewindvoering?

Mentorschap gaat over persoonlijke beslissingen op het gebied van zorg, behandeling en begeleiding. Bewindvoering gaat over het beheer van iemands financiën en bezittingen. Het zijn twee afzonderlijke wettelijke maatregelen die elk een eigen terrein beslaan, maar ze kunnen wel tegelijkertijd worden ingesteld.

Het onderscheid is in de praktijk als volgt:

• Mentorschap: De mentor neemt beslissingen over verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding. Denk aan keuzes rondom medische behandelingen, woonplaats in een zorginstelling, of de inzet van bepaalde zorgverleners.
• Bewindvoering: De bewindvoerder beheert het geld en de bezittingen van de betrokkene. Dit omvat het betalen van rekeningen, het beheren van bankrekeningen en het regelen van de financiële administratie.

Soms zijn beide maatregelen nodig. Bij iemand met dementie kan het bijvoorbeeld voorkomen dat er zowel een mentor als een bewindvoerder wordt aangesteld, omdat de persoon zowel op persoonlijk als financieel vlak ondersteuning nodig heeft. Wij bieden beide diensten aan, wat betekent dat cliënten volledig worden ontzorgd zonder dat ze met meerdere partijen hoeven samen te werken.

Wat zijn de kosten van mentorschap?

De kosten van mentorschap zijn landelijk vastgesteld door de rechtbank en gelden voor alle erkende mentoren in Nederland. De tarieven zijn daardoor overal gelijk. Of de betrokkene deze kosten zelf moet dragen, hangt af van het inkomen en vermogen. Veel mensen komen in aanmerking voor bijzondere bijstand via de gemeente, waardoor de kosten geheel of gedeeltelijk worden vergoed.

Een paar belangrijke punten over de kosten:

• De tarieven worden jaarlijks vastgesteld door de rechtbank en gelden voor alle professionele mentoren in Nederland.
• Bij een laag inkomen of beperkt vermogen kan de gemeente bijzondere bijstand verlenen, waardoor de eigen bijdrage sterk wordt verlaagd of zelfs op nul uitkomt.
• Tijdens een intakegesprek bekijken wij samen met de cliënt of er recht is op bijzondere bijstand en hoe de aanvraag daarvoor verloopt.

De kosten mogen nooit een drempel zijn om de juiste ondersteuning te zoeken. Laat je vooraf goed informeren over de mogelijkheden, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.

Wanneer wordt een mentorschapsaanvraag afgewezen?

Een mentorschapsaanvraag wordt afgewezen als de rechter oordeelt dat de betrokkene voldoende in staat is om zelf beslissingen te nemen over zijn of haar zorg en welzijn, of als er een minder ingrijpende oplossing beschikbaar is. De rechter weegt altijd af of mentorschap noodzakelijk en proportioneel is.

Veelvoorkomende redenen voor afwijzing zijn:

• De noodzaak is onvoldoende aangetoond door medische of sociale documentatie.
• De betrokkene is in staat gebleken om zelf weloverwogen beslissingen te nemen.
• Er zijn minder vergaande alternatieven beschikbaar, zoals een volmacht of informele ondersteuning door familie.
• Het verzoekschrift is onvolledig of bevat onjuiste informatie.

Een afwijzing betekent niet dat er geen ondersteuning mogelijk is. Soms is een aangepaste aanvraag of aanvullende documentatie voldoende om de rechter alsnog te overtuigen. Het is dan ook verstandig om je goed voor te bereiden en je aanvraag zorgvuldig op te stellen. Wil je weten of mentorschap in jouw situatie de juiste stap is en hoe je de aanvraag het beste aanpakt? plan een vrijblijvend gesprek in met ons team en we kijken samen naar de beste oplossing.