Een verzoek tot mentorschap kan worden ingediend door de betrokkene zelf, een familielid, de partner, de bewindvoerder of de officier van justitie. Ook zorginstellingen en gemeenten kunnen in bepaalde situaties een verzoek indienen. Ben je benieuwd of mentorschap in jouw situatie passend is, dan kun je contact met ons opnemen voor een vrijblijvend gesprek. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het aanvragen van mentorschap, de procedure en wat je kunt verwachten.

Wie mag een verzoek tot mentorschap indienen?

Een verzoek tot mentorschap kan worden ingediend door de betrokkene zelf, zijn of haar partner, een familielid tot in de vierde graad, de bewindvoerder, de curator of de officier van justitie. In de praktijk doen ook zorginstellingen of de gemeente dit regelmatig wanneer zij zien dat iemand bescherming nodig heeft.

Het is belangrijk te weten dat de betrokkene zelf altijd het recht heeft om een verzoek in te dienen, ook als anderen dat al hebben gedaan. De kantonrechter beoordeelt vervolgens of mentorschap noodzakelijk en passend is. Familieleden die een verzoek willen indienen, moeten aantonen dat zij een nauwe band hebben met de betrokkene en dat zij handelen in diens belang.

Bij Budget Solutions begeleiden we mensen en hun naasten graag bij het begrijpen van dit proces. Meer informatie over wat mentorschap inhoudt vind je op onze dienstenpagina.

Aan welke voorwaarden moet iemand voldoen om mentorschap te krijgen?

Om in aanmerking te komen voor mentorschap moet iemand meerderjarig zijn en door zijn lichamelijke of geestelijke toestand niet in staat zijn om zijn eigen belangen op het gebied van zorg, verpleging, behandeling of begeleiding te behartigen. De kantonrechter stelt mentorschap alleen in als er een duidelijke noodzaak is.

Concrete situaties waarin mentorschap wordt toegewezen, zijn onder andere:

• Dementie of andere vormen van geheugenverlies
• Een verstandelijke beperking
• Ernstige psychiatrische aandoeningen
• Een lichamelijke aandoening die het zelfstandig beslissen onmogelijk maakt
• Langdurige bewusteloosheid of vergelijkbare medische situaties

De rechter kijkt altijd of mentorschap de minst ingrijpende maatregel is die voldoende bescherming biedt. Als iemand met minder vergaande ondersteuning geholpen kan worden, zal de rechter daar de voorkeur aan geven. Mentorschap is geen straf of teken van falen, maar een wettelijke beschermingsmaatregel die de waardigheid en het welzijn van de betrokkene centraal stelt.

Hoe verloopt de procedure voor het aanvragen van mentorschap?

De procedure voor het aanvragen van mentorschap begint met het indienen van een verzoekschrift bij de kantonrechter. Daarna volgt een zitting waarbij de betrokkene in de meeste gevallen wordt gehoord. De rechter neemt vervolgens een beslissing en benoemt bij goedkeuring een mentor.

De stappen in de procedure zijn als volgt:

1. Verzoekschrift indienen: Het verzoek wordt schriftelijk ingediend bij de rechtbank in de regio waar de betrokkene woont. Hierin wordt uitgelegd waarom mentorschap noodzakelijk is en wie als mentor voorgesteld wordt.
2. Medische verklaring: Bij het verzoekschrift wordt een verklaring van een arts of specialist gevoegd die de toestand van de betrokkene beschrijft.
3. Zitting bij de kantonrechter: De betrokkene wordt uitgenodigd voor een zitting en heeft het recht gehoord te worden. Dit gesprek verloopt in een informele sfeer.
4. Beschikking van de rechter: Als de rechter het verzoek toewijst, wordt de mentor officieel benoemd en ingeschreven in het Centraal Curatele en Bewindregister.
5. Start van het mentorschap: De mentor neemt zijn of haar taak op en vertegenwoordigt de betrokkene bij zorgbeslissingen.

De procedure duurt gemiddeld enkele weken tot een paar maanden, afhankelijk van de complexiteit van de situatie en de agenda van de rechtbank.

Wat is het verschil tussen mentorschap en bewindvoering?

Mentorschap gaat over persoonlijke beslissingen op het gebied van zorg, verpleging en begeleiding, terwijl bewindvoering gaat over het beheer van financiën en vermogen. Beide zijn wettelijke beschermingsmaatregelen, maar ze richten zich op verschillende levensdomeinen.

Een mentor neemt beslissingen over zaken als welke zorginstelling iemand bezoekt, welke behandeling iemand ondergaat en hoe de dagelijkse begeleiding eruitziet. Een bewindvoerder beheert de bankrekeningen, betaalt rekeningen en bewaakt het financiële overzicht.

In de praktijk worden mentorschap en bewindvoering regelmatig gecombineerd. Denk aan iemand met dementie die zowel hulp nodig heeft bij zorgkeuzes als bij het regelen van de financiën. Wij bieden beide diensten aan, wat een volledig ontzorgende begeleiding mogelijk maakt zonder dat de betrokkene met meerdere partijen te maken heeft.

Kan iemand zelf een mentor kiezen?

Ja, iemand kan in het verzoekschrift een voorkeur opgeven voor een specifieke persoon als mentor. De kantonrechter houdt hier in principe rekening mee, tenzij er zwaarwegende bezwaren zijn. De rechter heeft echter altijd het laatste woord bij de benoeming.

Als mentor kan worden voorgesteld:

• Een familielid, zoals een broer, zus of kind
• Een goede vriend of bekende
• Een professionele organisatie, zoals Budget Solutions

Wanneer er geen geschikte persoon in de omgeving beschikbaar is, of wanneer familierelaties te complex zijn, wordt vaak gekozen voor een professionele mentor. Een professionele mentor is onpartijdig, heeft juridische kennis en staat volledig in dienst van het belang van de betrokkene. De mentor heeft daarbij altijd de plicht om de betrokkene zoveel mogelijk zelf te laten beslissen en de eigen regie te bevorderen.

Wanneer eindigt mentorschap en hoe wordt het beëindigd?

Mentorschap eindigt van rechtswege bij het overlijden van de betrokkene. Daarnaast kan de kantonrechter het mentorschap opheffen als de noodzaak ervan is vervallen, bijvoorbeeld omdat de betrokkene voldoende is hersteld om zelfstandig beslissingen te nemen.

Er zijn meerdere manieren waarop mentorschap kan worden beëindigd:

• Verzoek tot opheffing: De betrokkene zelf, de mentor of een familielid kan de rechter verzoeken het mentorschap op te heffen als de situatie is verbeterd.
• Periodieke toetsing: De rechter toetst het mentorschap periodiek en beoordeelt of voortzetting nog noodzakelijk is.
• Vervanging van de mentor: Als de mentor zijn taak niet naar behoren uitvoert, kan de rechter een andere mentor benoemen.
• Overlijden: Het mentorschap eindigt automatisch bij het overlijden van de betrokkene.

De mentor legt verantwoording af aan de rechtbank en houdt een verslag bij over de voortgang. Dit zorgt ervoor dat het mentorschap altijd in het belang van de betrokkene blijft functioneren en dat er controle is op de kwaliteit van de begeleiding.

Heb je vragen over het aanvragen van mentorschap of wil je weten wat wij voor jou of je naaste kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. Wij denken graag met je mee.